Grote Broek - De klinker - De onderbroek

Grote Broek in 2020  Hay Kranen

Van Broeckhuyzenstraat 46 - Tweede Walstraat 21

Hier was de Provinciale Geldersche Nijmeegse Courant [1837-1942] gevestigd. In 1942 kwam deze krant onder Duits gezag en werd na de bevrijding toch nog voortgezet als Nijmeegs Dagblad. Op 4 november 1984 staat dit pand net een maand leeg en wordt het gekraakt door een bonte groep radicale aksievoerders. Gedurende het eerste jaar heet het 'De Grote Karel', daarna De Grote Broek en groeit het pand uit tot boegbeeld van de Nijmeegse tegenbeweging. Na het overlijden van vastgoed eigenaar Karel wordt in 2002 een legalisatieproces gestart. Het pand komt in bezit van de Gemeente en wordt doorverkocht aan Standvast Wonen. Na een grote verbouwing zijn de bewoners huurders van het huidige woonwerkpand.

In de Grote Broek vinden politieke en culturele activiteiten plaats. Politiek café De Klinker is in het weekend dag- en eetcafé en hier staat ook de anarchistische bibliotheek de Zwarte Uil. In de kelder van De Grote Broek [ingang Tweede Walstraat 21] is De Onderbroek, waar voornamelijk concerten en feesten plaatsvinden. Boven zijn er diverse kantoorruimtes.

2012 café De Klinker

20 mei 2012  Helm de Laat [† 2020] start zijn Roze Meimaand wandeling in De Klinker. Op de achtergrond de anarchistische bibliotheek de Zwarte Uil  An Stalpers

Onder ander de Nijmeegse Vrouwenkrant Vrouwentongen werd hier gemaakt [knippen en plakken op een lichtbak]. De COC Damessalon heeft in De Klinker jarenlang haar middagen gehouden. Het Femcafé heeft er nog een paar jaar activiteiten georganiseerd. Helm de Laat gebruikte De Klinker als uitvalsbasis voor wandelingen. In 2011 vond COC Nijmegen - na sluiting van Villa Lila - tijdelijk onderdak in De Grote Broek, vertrok daarna naar het Roze Huis Anthoniusplaats. Nu zitten daar organisaties als voedselcoöperatie de Voko en ook kunstcollectief Extrapool huurt er ruimte.

De Grote Broek met De Onderbroek wordt veel bezocht door activistische Regenboogmensen. Losse activiteiten van de Transgendergroep Nijmegen, zoals filmavonden en workshops, zijn van tijd tot tijd in café De Klinker.


In de geschiedenis van de Nijmeegse kraakbeweging en van De Grote Broek heeft Louis Sévèke een belangrijk aandeel gehad. Louis Sévèke werd op 15 november 2005 vermoord in Nijmegen op de hoek Eilbrechtstraat - Van Welderenstraat. En na een indrukwekkende bijeenkomst in de Stevenskerk begraven op het kerkhof aan de Daalseweg.

Lees meer


Van Broeckhuyzenstraat 55
Flikkers-en-Potten-Niels-van-Bunningen

2021  'Flikkers & Potten' in de Van Broekhuyzenstraat tegenover De Grote Broek.  Niels van Bunningen

Schuin tegenover De Grote Broek hangt het kunstwerk 'Flikkers & Potten'. Een figuur met masker van twee verbonden mannen- en vrouwentekens lijkt weg te rennen met gebalde linkervuist en een pakket pamfletten onder de arm. Het kunstwerk maakt deel uit van een wandelroute door Nijmegen en is gemaakt door beeldhouwer Niels van Bunningen. De wandelroute loopt langs de 'Groene Lijn' in het centrum van Nijmegen en heet 'Walk of The Town'. De kunstwerken  zijn gemaakt aan de hand van de plaatselijke geschiedenis.

Aan 'Walk of The Town' is een audiotour verbonden. Het is hoopgevend dat de Nijmeegse Regenbooggeschiedenis serieus wordt genomen en tegenwoordig deel uitmaakt van het officiële narratief. Toch zijn we altijd wat huiverig als commerciële partijen of de overheid gaan vertellen over potten en flikkers, vrouwenbeweging, krakers en anti-militarisme. Maar, als je luitstert naar het item bij dit kunstwerk, kun je o.a. horen: "Tijdens de ‘roerige Nijmeegse aksiejaren 70 en 80' tonen potten en flikkers [lesbische vrouwen en homoseksuele mannen] zich solidair en staan in de voorste gelederen: bij de Piersonacties, bij anti-kernenergie demonstraties, bij het opzetten van alternatieve opvanghuizen voor jongeren en mensen in de psychiatrie. Rooie Flikkers demonstreren mee voor recht op abortus. Potten in de Nijmeegse vrouwenbeweging zetten zich in voor onderdak van mishandelde vrouwen, voor recht op abortus en zijn de fakkeldragers tijdens Heksennachten tegen seksueel geweld."

Ons hart ging vooral open toen er gesproken werd over Pierson'acties' i.p.v. het gangbare 'rellen'. Ook in de Piersonstraat hangt een werk van Niels van Bunningen. Dat beeldt een ME'er uit met helm, schild en wapenstok. En is gebaseerd op de graffiti  die in die tijd op veel muren van de Nijmeegse binnenstad verscheen.